Z Chin będzie taniej? To już nieaktualne. Sprawdź, jak Ciebie dotyczy CBAM

CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) to unijny mechanizm, który ma „wyrównać” koszt emisji CO2 między produkcją w UE (objętą EU ETS) a importem. W praktyce może się okazać, że sprowadzane do tej pory tańsze produkty z innych kontynentów mogą gwałtownie podrożeć, ponieważ zostaną objęte nowym podatkiem. Doradcy Eko Cyklu coraz częściej odpowiadają na pytania firm, w których CBAM wciąż stanowi nowy temat, a właśnie zaczyna być znaczącym czynnikiem w prowadzeniu codziennej działalności.

Jak najszybciej sprawdź, w jaki sposób CBAM dotyczy Twojego biznesu

CBAM wchodzi w życie stopniowo. Obecnie obejmuje przede wszystkim grupy towarów o wysokiej emisyjności: cement, żelazo i stal, aluminium, nawozy, energię elektryczną oraz wodór. Ale, uwaga, dotyczy to również wybranych „produktów pochodnych”! Nie chodzi więc  tylko o „surowce”, ale często o konkretne pozycje taryfowe (CN), dobra, do których wytworzenia wykorzystane zostały wymienione w dyrektywie komponenty. To dla importerów może stanowić szczególne wyzwanie z dwóch powodów:

• Dane emisyjne pozyskiwane od dostawców
  CBAM opiera się na emisjach wbudowanych liczonych według unijnej metodologii. Zasadniczo podstawą do obliczeń są dane od producenta spoza UE. Tu pojawia się ryzyko związane z wiarygodnością lub w ogóle dostępnością danych. Przy czym, jeśli firma nie dostanie danych źródłowych, ponosi opłaty w oparciu o wartości domyślne, które bywają kosztowne, ponieważ są określane “z zapasem”, a ponadto podlegają arbitralnym zmianom. Ustala je i publikuje Komisja Europejska: Taxation and Customs Union.
• Proces, nie czynność
  CBAM to nie jest jednorazowe ani nawet okresowe działanie z jakim miewamy do czynienia niekiedy w sprawozdawczości środowiskowej. To stały proces, polegający na identyfikacji pozycji CN, badaniu łańcucha dostaw, zbieraniu danych, kalkulacjach, kontroli i przygotowywaniu do weryfikacji. Wymaga to też biegłości w pracy z narzędziami rejestru CBAM.

 

Więcej obowiązków CBAM od stycznia 2026

Do 31 grudnia 2025 trwał okres przejściowy – obowiązki były głównie sprawozdawcze. Od 1 stycznia 2026 CBAM wchodzi w fazę docelową (compliance), gdzie wchodzą twardsze wymogi (m.in. status uprawnionego zgłaszającego i przygotowanie pod rozliczenia/certyfikaty). Czy firmy poradzą sobie z tymi wyzwaniami?

Z analiz doradców środowiskowych firmy Eko Cykl wynika, że CBAM nie musi stanowić znaczącej przeszkody w prowadzeniu biznesu. Można się nawet spodziewać, że firmy, które podejdą do tego wcześnie i ustalą skuteczne procesy, zyskają przewagę konkurencyjną. Konieczne jest jednak przyswojenie nowych zasad i usystematyzowanie pracy w tym obszarze i z tym bywa czasem w firmach nienajlepiej.

Czy w Twojej firmie jest dział do spraw środowiskowych?

 

Zdarza się (niestety wcale nie rzadko), że nie tylko CBAM, ale również inne zagadnienia środowiskowe „wpadają między działy”: zakup, logistyka/cło, finanse, compliance, ESG itd. Tymczasem obowiązki środowiskowe stały się w ostatnich latach istotnym i dość złożonym obowiązkiem praktycznie w każdej branży i wymagają profesjonalnej obsługi, podobnie jak sprawy księgowości czy kadrowe. Nie wszystkie firmy jednak mają zasoby i kompetencje do właściwego prowadzenia tych procesów. W przypadku CBAM może to oznaczać ryzyko wyższych kosztów importu, a w niektórych przypadkach kar za niedopełnienie obowiązków. W uniknięciu negatywnego scenariusza pomaga outsourcing usług środowiskowych, który łatwo można zlecić doradcom Eko Cyklu. Wystarczy jeden telefon lub mail:

Podstawowe korzyści biznesowe wynikające ze współpracy z doradcą Eko Cyklu:

• Sprawne ustalanie, co naprawdę jest w zakresie CBAM – pozycje CN, produkty pochodne, wolumeny, scenariusze importu. Bez tego łatwo popełnić błąd i raportować za dużo albo za mało.
• Model kosztowy i budżetowanie – obliczenie kosztu CBAM w dłuższym terminie i odpowiednie planowanie strategii w zakresie m.in. cen czy wolumenu sprzedaży.
• Ucywilizowanie danych od dostawców – zewnętrznym dostawcom należy przede wszystkim jasno przedstawić wymagania wobec dostarczanych danych. Pozyskane informacje muszą następnie zostać „przetłumaczone” na formę raportów na potrzeby systemu. Wsparcie pozwala nie tylko uniknąć błędów na wszystkich etapach przetwarzania danych, ale też od początku kontrolować ich jakość we współpracy z producentami spoza UE.
• Ograniczenie ryzyka wartości domyślnych (default values) – tam, gdzie to możliwe, praca z dostawcą nad danymi rzeczywistymi obniża ryzyko, że firma będzie zmuszona do rozliczania się w oparciu na mniej korzystnych wartościach domyślnych.
• Przygotowanie do kontroli – brak prawidłowej sprawozdawczości CBAM może wiązać się z karami, nawet jeśli przedsiębiorca dołożył starań aby ograniczyć emisję związaną z wytworzeniem importowanych produktów. Warto skorzystać ze wsparcia doradcy, aby upewnić się, że włożony wysiłek znajdzie odzwierciedlenie w dokumentacji.

Jak możemy Ci pomóc?

Kiedy skontaktujesz się z Eko Cyklem, pomożemy Ci przejść przez najważniejsze kroki wdrożenia CBAM w Twoim biznesie. Z nami:

1. Zidentyfikujesz towary wchodzące w zakres CBAM i wolumeny (CN/TARIC + kraje pochodzenia).
2. Ustalisz, kto w firmie jest właścicielem procesu (a nie tylko raportu).
3. Sformułujesz wymagania dla dostawców spoza UE (dane, metodologia, dowody). W razie potrzeby wymagania można w przyszłości aktualizować, doprecyzowywać.
4. Zbudujesz model kosztowy (scenariusze: dane rzeczywiste vs defaulty).
5. Przejdziesz procedury związane z rejestrem CBAM, w tym gotowość do statusu uprawnionego zgłaszającego.

Oszczędź sobie pracy i zyskaj gwarancję zgodności z przepisami. Już dziś skorzystaj z wiedzy i doświadczenia naszych doradców.